İhtiyatlıdır Ne Demek? İhtiyatlı Bir Hayat Nasıl Yaşanır?
Beni tanıyanlar bilir, kafamda dönen düşünceler sayısı, aldığım nefeslerden daha fazla olabilir. İzmir’de 25 yaşında bir genç olarak, arkadaşlarıma sürekli espriler yaparken, aslında içten içe her şeyi fazlasıyla düşünüyorum. Mesela, geçenlerde arkadaşım “İhtiyatlıdır” dedi, ama o an gözümde bir film şeridi geçti. Bu kelimeyi ne kadar sık duydum, ne kadar anlamını tam kavradım? “İhtiyatlı” kelimesi ne demek ve gerçekten ihtiyatlı olmak bize ne katar?
İhtiyatlıdır Ne Demek?
İhtiyatlı, kelime olarak, dikkatli, temkinli ve riskten kaçınan bir tutumu ifade eder. Yani, bir şey yaparken “Evet, bu işin içinde bir hayır var ama aynı zamanda şüpheci de olabilirim” diyerek karar verir. Kısacası, ihtiyatlı olmak demek, “Bismillah, önce bir iki adım geri atayım da, ne olacağına sonra karar veririm” demek gibi bir şeydir.
Şimdi diyeceksiniz ki, “Hadi canım, sadece dikkatli oluyordur.” Evet, aslında bu biraz da öyle. Ama bir şeyin farkındayım: İhtiyatlı olmak, bazen gereğinden fazla temkinli olmak da olabilir. Yani, bir bakıma işlerin kararsızlıkla yönetilmesi. Tıpkı bir arkadaşın size “Bize bir yerlere gidelim” dediğinde, cebinizdeki parayı önce kontrol ettikten sonra gitmeye karar vermek gibi. (Gerçekten, bu kadarını ben de yapmam ama yapabilirim!)
“İhtiyatlı” Demek, “Hesapçıyım” Demek Değildir
Bir arkadaşımın geçen hafta “Abi sen çok ihtiyatlısın” demesi üzerine gözlerim biraz daha büyüdü. “Ben mi?” diye düşündüm, çünkü genellikle ihtiyatlılık dediğimizde, hep o hesap kitap yapan tipler aklımıza gelir. Ama ben aslında hayatımı düşünce fırtınaları arasında kaybolarak yaşıyorum. Kafamda o kadar çok senaryo var ki, bir şeyin yüzde 99’unu yanlış yapıyor olsam bile, kalan yüzde 1 için hazırlıklı oluyorum.
Mesela geçen gün, sinemaya gideceğim. Film başlamak üzere, tam da en güzel sahnede o korkunç ses “Vınnn!” diye çaldı. Beni tanıyanlar, “Telefonu açtı” demek isterler ama hayır! Kafamda olası her felaketi düşündüm ve en son telefonumu kontrol ettim. “İyi ki kontrol ettim” dediğimde bir rahatlama hissettim. Evet, belki çok abartıyorum ama bu işte, “İhtiyatlılık” denilen şey de işte bu rahatlık.
İhtiyatlılık: Karar Verme Zorluğu
İhtiyatlı olmak, bazen karar verirken gerçekten zorlayıcı olabilir. Hem de nasıl! Kendi içimdeki diyaloğu bir düşünün:
İç Sesim: “Hadi ya, karar ver! Çıkacağız mı sinemaya yoksa evde oturup boş bir YouTube videosu mu izleyeceğiz?”
Diğer İç Sesim: “Ama ya biletler tükenirse?”
Birinci İç Sesim: “Biletler tükenmez, zaten erken almadın.”
İkinci İç Sesim: “E ama, sinema bileti yerine kitap alırsam çok daha mantıklı olur. Hem evde kalırım, üşümem.”
Sonuçta, iki iç ses de birbirini çürütüyor, ben de karar veremiyorum. Oysa ihtiyatlı olmak bu kadar kafa karıştırıcı olmamalı. Ama işte ben, ihtiyatlılığın bir tık ötesine geçip, fazla ihtiyatlı oluyorum. Yani, en basit kararlarda bile “Ya bir sorun çıkarsa?” sorusu kafamda dönüp duruyor.
İhtiyatlı Olmanın Sınırları
İhtiyatlı olmak bazen gerçekten işleri zorlaştırabilir. Örneğin, geçen hafta bir kafeye gitmek istedik. “Hadi gidelim, belki bir şeyler yeriz” dediler. Ben de hemen şöyle bir hesap yapmaya başladım: Evet, para yeter, ama şef garson kim? Ya kötü bir deneyim yaşarsam? O kadar parayı sırf yemek için mi harcamalıyım? Düşüncelerin arasında kaybolmuşken, sonunda kafeye gitmeme kararı aldım. O an kararımın doğruluğundan pek emin olmasam da, ihtiyatlılık işte böyle bir şey: Gerçekten, bazen kararlar, kaybedilen zamanın hatrına bile yapılamaz.
İhtiyatlı Olmak Sizi Şüpheci Yapmaz
İhtiyatlılık, şüphecilik değil. Yani, ne demek istediğimi şöyle anlatayım: Bir arkadaşım, “Yavaş oluyorsun, bir şüphecilik var sende” demişti. Ben de şunu söyledim: “Şüpheci değilim, sadece her olasılığı hesaplıyorum. Bunu yaparken, şüpheci değil, sadece dikkatli oluyorum.” İhtiyatlı olmak, sadece işin doğru yapılmasını sağlamak için de önemlidir. Ama bir noktada işin içine biraz da esneklik katmak gerekiyor.
İhtiyatlı olmak, bazen hız kaybı yaratabilir, ama temkinli adımlar attığınızda büyük kazançlar elde edebilirsiniz. O yüzden, “İhtiyatlıdır ne demek?” sorusunun cevabı, her zaman kesin bir şey olmasa da, daha iyi seçimler yapabilmek için önemli bir stratejidir.
Sonuç olarak, “İhtiyatlı” kelimesi, hayatımıza renk katmak, her adımda doğruyu bulmak için kullanabileceğimiz bir yetenektir. Ama bazen de, ne yaparsak yapalım, belki de biraz da rahat olmalıyız. Hem sonuçta, bazen ihtiyatlı olmak, sadece gereksiz stres yaratabilir, değil mi?